Brötzmann / Kondo / Parker / Drake - Die Like A Dog (4CD)

  • Dodaj recenzję:
  • Producent: Jazzwerkstatt
  • Dostępność: Jest
  • szt.
  • Cena netto: 121,14 zł 149,00 zł

muzycy:
Peter Brotzmann: reeds
Toshinori Kondo: trumpet
William Parker: bass
Hamid Drake: drums

Limitowany 4CD box jednego z fundamentalnych składów jazzu improwizowanego, kwartet prowadzony przez Petera Brotzmanna zrewolucjonizował język jazzu, do czego fenomenalnie ręce przyłożyli Toshinori Kondo, William Parker i Hamid Drake
Recenzje poszczególnych płyt z boksu
Diapazon.pl:
Die Like A Dog Quartet - Little Birds Have Fast Hearts, No. 1 & 2
Działający od końca pierwszej połowy lat 90. kwartet Brötzman/Kondo/Parker/Drake znany także pod nazwą zapożyczoną z ich pierwszej wspólnej płyty "Die Like A Dog", bądź niekiedy (szczególnie w początkach swej działalności) jako Peter Brötzmann Quartet, jawi mi się jako jeden z najważniejszych zespołów na współczesnej scenie jazzowej.
Dlaczego? Pewnie to temat na poważniejszy esej, jednak postaram się dość skrótowo tezę tę tutaj uzasadnić.
"Die Like A Dog", to grupa, która składem nawiązuje do legendarnego kwartetu Ornette'a Colemana: saksofon, trąbka, bas i perkusja. W zespole tym jednak Brötzmann grywa jednak na saksofonie tenorowym oraz wykorzystuje również klarnet i tarogato, zaś Toshinori Kondo nie gra na trąbce kieszonkowej, lecz na "zwykłej", za to często wykorzystując jej elektroniczne preparacje. Nie tylko skład nawiązuje do Wielkiego Kwartetu sprzed czterdziestu lat - także pewna formuła muzyczna, która bądź co bądź z doświadczeń free jazzu korzysta.
Cóż zatem tak osobliwego jest w tym zespole? Przecież podobnych jest wiele... Otóż nie. W zasadzie jedyne podobieństwo w pewnym podejściu do materii muzycznej dostrzegam w ostatnich zespołach Tima Berne'a, choć realizowane są tam w odmienny sposób. "Die Like A Dog", moim zdaniem, jest bowiem jednym z nielicznych zespołów funkcjonujących obecnie, którym udało się w sposób doskonały odnowić formułę free jazzu, przenieść ją w lata współczesne i skonstruować muzykę, która jest wykonawczo bardzo spójna i przekonująca. Zespołowi Brötzmanna udało się również udanie wpleść w swą muzykę elementy wywodzące się z innych nurtów, przy czym można tu dostrzec zarówno pewne elementy muzyki etnicznej (ogólnie mówiąc afrykańskiej), jak i sceny noise'owej, jak również zdobycze współczesnej elektroniki. Z drugiej strony w dalszym ciągu muzyka grana przez kwartet jest bardzo silnie osadzona w tradycji. Wyznacza nową drogę tradycyjnej formule free jazzu, która pewnie się nieco już dewaluuje.
O ile pierwsza z płyt kwartetu dość silnie nawiązywała do muzyki Alberta Aylera (była w końcu jej poświęcona), to późniejsze płyty podążają już swoją własną drogą.
W zasadzie obie płyty noszące tytuł "Little Birds Have Fast Hearts" No. 1 i 2 mogły i powinny być wydane razem. Są bowiem nie tylko zapisem koncertów, jakie miały miejsce podczas "30th Total Music Meeting" 7 i 8 listopada 1997 r. w Berlinie, ale również utwory składające się na obydwie, niezależnie wydane płyty są kolejno ponumerowane. Pierwsza płyta zawiera "Część 1 i 2", zaś druga "Części 3-6", chyba tego samego utworu tytułowego - tak bowiem niekiedy są one nazywane w prasie. Także materiał zaprezentowany na obu krążkach jest bardzo spójny, co nie powinno wywoływać zdziwienia.
Muzyka "Die Like A Dog" oparta jest o bardzo specyficznie, niemal bezkreskowo, realizowany rytm, który pomimo tego pulsuje w "jazzowy" sposób, przy tym partie grane przez Hamida Drake'a mają coś z afrykańskiej pierwotności. Niejako nad owym rytmem realizowane są linearne improwizacje dwu "melodyków". Piszę to słowo w cudzysłowiu, albowiem dość trudno byłoby chyba wyłonić jakąś melodię z tych nut. Niekiedy głos Brötzmanna, szczególnie gdy gra na tarogato, zbliża się do noise'owych wyczynów niektórych gitarzystów, kiedy indziej, gdy sięga po klarnet jest niemal liryczny i zmysłowy; tenorzysta Brötzmann - to... Brötzmann grający na tenorze. Nic dodać - nic ująć. Ten muzyk, na tym instrumencie ma swoje i poczesne miejsce w muzyce drugiej połowy XX wieku. Być może jest tu mniej gwałtowny, niż na swoich pierwszych płytach, a poszczególne linie solówek mają w sobie zdecydowanie więcej melodii, niż miało to miejsce dotychczas. Jest też bardziej free jazzowy niż przynależący do free improvu. Niech Was to jednak nie zwiedzie - Brötzmann Brötzmannem był, jest i będzie. Zupełnie swoiste miejsce w zespole zajmuje japoński trębacz Toshinori Kondo, którego partie najczęściej przetwarzane są przez elektroniczne instrumentarium. Na którejś z wkładek do tych płyt zostało napisane, że robi to najlepiej od czasów poczynań Milesa Davisa z wah-wah. I autor tych słów miał rację. Był jednak nazbyt skromny w swej opinii, bądź nie chciał się narazić kolegom po fachu uznającym każdy dźwięk zagrany przez Wielkiego Milesa z nadobną pobożnością. Kondo (jeśli to właściwe słowo) jest lepszy. No, bardziej przekonujący. Efektem jest osobliwe połączenie niemal wszelkich doświadczeń sceny free jazzowej, a także wywodzącej się z niej muzyki free improv, oraz noise, new electronic i wielu innych, przy czym efekt ten jest niezwykle jednorodny, mający swój własny styl i co tak ważne w jazzie - klimat. Klimatowi temu służy zwłaszcza koncertowe wykonanie tej muzyki.
Rozkładając tę muzykę na czynniki pierwsze (a przecież to zaledwie początek) niestety nie otrzymamy niczego co nas do muzyki tej przybliży, niczego, co przekaże jej jakąś niesamowitą siłę. Jak powiedziałem - prawdopodobnie "Die Like A Dog", wraz z nowymi zespołami Tima Berne'a - wymagają oddzielnego i niewątpliwie należnego im opracowania. Kończę zatem już tę przydługawą recenzję, gorąco namawiając do słuchania tych płyt, jak również pozostałych kwartetu Brötzmanna. To ważna grupa.
Na koniec mam jedną przestrogę, choć myślę, że wyraźnie z wcześniejszych słów to wynika - to nie jest muzyka dla sympatyków mainstreamu. To wyzwanie dla free jazzowców.
autor: Paweł Baranowski

Diapazon.pl:
Aoyama Crows
Czwarta odsłona, sztandarowego obecnie, kwartetu Petera Broetzmanna. Lider, Toshinori Kondo, William Parker i Hamid Drake w najwyższej formie, podczas występu na żywo w czasie Total Music Meeting 1999 w Berlinie. Z całą pewnością jest to najbardziej przystępna, by nie rzec "przebojowa" propozycja tej formacji, uchodzącej za jedną z najbardziej wizjonerskich grup przełomu wieków. Cztery pozbawione tytułów, tryskające energią utwory. Szczególną uwagę zwraca gra sekcji rytmicznej Parker/Drake, zbliżająca się niekiedy do stylistyki funky. Muzyka absolutnie nie poddająca się werbalnemu opisowi.
DB ("Antena Krzyku")